Kobieta trzyma przed sobą model macicy.

Jak zapobiegać rakowi jajnika

Bardzo trudno wykryć raka jajnika we wczesnej fazie, bo nie daje wczesnych objawów. Dlatego tak ważna jest samoobserwacja, czujność i przeciwdziałanie zachorowaniu

Rak jajnika jest spowodowany nieprawidłowym i nieustającym wzrostem komórek nowotworowych. Wywodzą się one z komórek znajdujących się wewnątrz i wokół jajników oraz jajowodów.

Jakie są rodzaje raka jajnika

Wyróżnia się dwa rodzaje nowotworów jajnika:

  • nabłonkowy, który jest częściej rozpoznawany
  • nienabłonkowy, który jest rzadziej rozpoznawany.

Biorąc pod uwagę rokowanie i wzrost, wyróżniamy dwa typy:

  • typ I rozwija się z nowotworów łagodnych lub o granicznym stopniu złośliwości – częściej jest wykrywany na początkowym etapie
  • typ II występuje częściej niż typ I, ma charakter złośliwy i szybko rozwija się w otrzewnej – zazwyczaj jest rozpoznawany w mocno zaawansowanym stadium.

Jakie są czynniki ryzyka

Czynnikami ryzyka nazywamy pewne uwarunkowania, o których wiadomo, że zwiększają prawdopodobieństwo rozwinięcia się choroby. Jednak występowanie czynnika ryzyka u kobiety nie oznacza, że rak jajnika na pewno się u niej rozwinie.

Wśród głównych czynników ryzyka wymienia się:

  • wiek powyżej 50 lat
  • przebycie menopauzy
  • rak jajnika w rodzinie
  • odziedziczone nieprawidłowe geny (BRCA1 i BRCA2) – 15% wszystkich zachorowań
  • stymulacja owulacji
  • niepłodność, bezdzietność
  • endometrioza
  • nadmierna masa ciała
  • palenie papierosów
  • cukrzyca
  • stosowanie hormonalnej terapii zastępczej.

W Twojej rodzinie wystąpił rak jajnika? Bądź szczególnie uważna i czujna na objawy choroby. Zadbaj też o profilaktykę i regularne wizyty u ginekologa.

Jak się objawia rak jajnika

W pierwszym okresie nowotwór rozwija się w organizmie w sposób utajony, bezobjawowy, dlatego zwykle wykrywa się go już w zaawansowanych stadiach. Objawy, które mogą wskazywać na rozwój choroby, to:

  • krwawienia z pochwy
  • ból w podbrzuszu
  • problemy z oddawaniem moczu (przez ucisk wywierany przez guz na sąsiednie narządy, np. drogi moczowe czy układ pokarmowy)
  • objawy gastryczne, takie jak: wzdęcia, powiększenie obwodu brzucha, uczucie pełności, odbijanie, zaparcia lub biegunki
  • uczucie ciągłego zmęczenia.

U osób z zaawansowanym rakiem jajnika poza obecnością guza w jajniku może występować:

  • płyn w jamie brzusznej
  • podwyższone stężenie antygenu CA-125.

Jak zapobiegać chorobie

Pacjentki z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia raka jajnika powinny poddać się badaniu genetycznemu na obecność mutacji genów BRCA1 i BRCA2. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania przez nie na raka jajnika, zaleca się im obustronne wycięcie przydatków po zakończeniu planów rozrodczych.

Do głównych działań profilaktyki nowotworowej zalicza się:

  • prowadzenie prozdrowotnego trybu życia
  • ograniczenie czynników ryzyka
  • regularne wizyty ginekologiczne (w tym wykonywanie USG przezpochwowego).

Ryzyko wystąpienia raka jajnika zmniejszają m.in.:

  • antykoncepcja hormonalna
  • karmienie piersią
  • wycięcie jajników i jajowodów
  • wycięcie macicy.

Jak znaleźć ginekologa

Umawiaj się na wizyty do ginekologa regularnie. Zrób to jak najszybciej, jeśli zauważysz u siebie niepokojące objawy. Skorzystaj z wyszukiwarki, by znaleźć specjalistę blisko Twojego domu.

  1. Otwórz wyszukiwarkę placówek współpracujących z NFZ.
  2. Wybierz z listy specjalizacji „ginekologia” lub „ginekologia onkologiczna” – w zależności od skierowania, jakie dostałaś.
  3. Wybierz województwo. Możesz też wybrać powiat i miejscowość.
  4. Naciśnij przycisk „szukaj”.
  5. Otrzymasz listę placówek wraz z danymi teleadresowymi, godzinami otwarcia i informacjami o dostępności placówki.

Znajdź ginekologa blisko domu

Źródło

Strona Krajowego Rejestru Nowotworów

Portal onkologiczny Zwrotnik Raka